Mẫu thử chỉ bằng hai đốt ngón tay: miếng nhựa đúc, mẩu cao su cắt vội, màng film trong. Nhìn dưới đèn văn phòng thì mọi mẫu đều đạt; đem ra ánh trời, một mẫu ngả xanh. Mẫu nhỏ nên sai số lớn, và nguồn sáng thường bị bỏ qua đầu tiên. Khoang chấm lắp bóng D65 FO32/865/XP/ECO giúp loại đúng biến số đó.
Mẫu càng nhỏ, sai số càng dễ lọt
Mắt người lấy nền làm mốc. Một miếng 3×3 cm đặt trên bàn gỗ, trên tờ giấy trắng hay trên khay inox sẽ được đọc khác nhau, dù miếng nhựa không đổi. Với mẫu nhỏ, ánh phản xạ từ nền chiếm tỉ lệ lớn trong vùng nhìn.
Bề mặt cũng quyết định. Mẫu đúc có vân chảy, mẫu ép phun có điểm cổng, màng film bóng như gương. Mỗi kiểu bề mặt bắt sáng một cách khác, nên hai mẫu cùng hạt màu vẫn trông lệch nếu khác độ nhám.
Ánh sáng trong phòng thử đang nói gì
Tuýp 6500K gắn trần cho ánh trắng, nhưng CRI có khi chỉ 70. Dưới nguồn đó, nâu đỏ và đỏ gạch mất độ sâu, xanh lá ngả vàng. Người chấm quen nhìn sẽ thấy bình thường, vì mắt đã tự bù sau vài phút.
D65 khác ở dải phổ. Bóng tái tạo cả vùng đỏ xa và một phần UV, đủ để đọc đúng mẫu có chất tăng trắng hoặc hạt huỳnh quang. Với hạt nhựa pha masterbatch, phần UV ảnh hưởng trực tiếp tới độ sáng của mẫu trắng.
Bóng D65 Sylvania FO32/865/XP/ECO cho mẫu nhựa, cao su
Tuýp T8 dài 1,2 m, công suất 32W, đui G13, ánh 6500K, CRI 85, quang thông khoảng 2.800 lumen. Mã in trên tem là FO32/865/XP/ECO, tương ứng mã đặt hàng 21720, xuất xứ China. XP là hiệu suất mở rộng, giúp quang thông ổn định lâu; ECO là bản ít thủy ngân.
| Hạng mục | Giá trị |
|---|---|
| Mã trên tem | FO32/865/XP/ECO |
| Chuẩn ánh sáng | D65, 6500K |
| Công suất | 32W |
| Chiều dài | 1.200 mm |
| Đường kính | 26 mm, chuẩn T8 |
| Đui | G13 hai chấu |
| CRI | 85 |
| Quang thông | khoảng 2.800 lm |
| Tuổi thọ tham khảo | khoảng 24.000 giờ |
| Công nghệ | XP, ECO |
Hai mức quang thông và tuổi thọ nêu trên chỉ là tham khảo. Khi lập hồ sơ so sánh giữa các lô bóng, nên đối chiếu datasheet thay vì dựa vào cảm nhận độ sáng.
Chuẩn bị mẫu trước khi đánh giá
- Cùng kích thước, cùng độ dày. Cắt mẫu về cùng cỡ để diện tích nhìn không chênh.
- Làm sạch bằng khăn khô. Vân tay và dầu để lại vệt bóng, dễ bị đọc thành màu khác.
- Đặt trên nền xám trung tính. Nền trắng làm mẫu trông tối; nền màu làm mẫu ngả theo.
- Ghi hướng nhìn. Mẫu có vân hoặc xớ cần chấm cùng một hướng giữa các lần.
Đọc màu theo ba lớp
Một mẫu nhựa hay cao su không có một màu duy nhất. Nó có màu khối, màu bề mặt và màu ở cạnh.
- Lớp khối: nhìn thẳng, đánh giá tông tổng thể, so với mẫu chuẩn đặt cạnh.
- Lớp bề mặt: nghiêng 45 độ, xem có ánh kim, vệt sơn hay vân chảy không.
- Lớp cạnh: xem cạnh cắt có bị cháy hay trắng bệch, dấu hiệu gia công nhiệt quá tay.
Cách đọc này tách lỗi màu do nguyên liệu khỏi lỗi do khuôn và thông số ép. Hai loại lỗi xử lý khác nhau, nên đừng gộp vào một biên bản.
Ghi kết quả để so sánh giữa các lô
Mỗi lượt chấm nên ghi bốn thứ: mã mẫu, mã bóng đang lắp, số giờ chạy của bóng và người chấm. Bốn dòng đó đủ để giải thích vì sao lô trước đạt mà lô sau lệch, nhất là khi nhà máy đổi nhà cung cấp hạt màu.
Với mẫu có yêu cầu dung sai, dùng máy đo để lấy số và dùng mắt để xác nhận. Máy cho ΔE, mắt cho cảm nhận tổng thể. Hai bên lệch nhau thì nên xem lại nguồn sáng trước khi kết luận về nguyên liệu.
Câu hỏi thường gặp
Mẫu nhựa trong có cần nguồn sáng riêng?
Không cần đổi bóng, nhưng phải đổi nền. Đặt mẫu trong trên nền trắng mờ để ánh truyền qua, và luôn so cạnh mẫu chuẩn trong cùng khoang.
Đèn LED 6500K thay tuýp D65 được không?
Không nên. LED 6500K có phổ và CRI khác, đọc mẫu trắng và mẫu pha hạt huỳnh quang dễ sai. Nếu hợp đồng ghi tuýp D65 thì giữ đúng tuýp.
Bóng này lắp được cho khoang TL84 không?
Không. TL84 là 4000K, mỗi khoang một mã riêng. Lắp nhầm FO32/865/XP/ECO vào khoang TL84 làm hỏng cả kết quả đối chiếu của khoang đó.
Kết luận
Đánh giá màu vật liệu không đòi hỏi thiết bị đắt, nhưng đòi hỏi nguồn sáng cố định và cách đặt mẫu lặp lại được. Một khoang D65 đúng chuẩn với bóng FO32/865/XP/ECO, một tấm nền xám, một cuốn sổ ghi mã bóng là đủ để giảm phần lớn tranh cãi.
Ảnh khoang đèn, tên tủ và loại mẫu đang chấm là đủ để bên mình xem giúp nguồn sáng có khớp với vật liệu không.
CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ DỊCH VỤ GIA HUY
Số 1, Đường N5 (Khu nhà vườn liền kề Ba Son), Khu phố Phước Hiệp, Phường Long Phước, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Nguyễn Vũ Gia Huy – 090 819 5875
Email: congnghegiahuy@gmail.com
