Lô hạt nhựa PP vừa về kho, nhìn ngoài thấy trắng đều. Đưa vào khoang UV thì nửa số mẫu ánh lên xanh tím, nửa còn lại im ru. Khác biệt ấy không hiện ra dưới đèn văn phòng.
Vì sao mẫu nhựa và vải kỹ thuật phải soi UV
Chất làm sáng quang học không phải phụ gia tạo màu. Phân tử này hấp thụ năng lượng ở vùng tử ngoại rồi nhả lại ánh sáng xanh lam trong vùng nhìn thấy. Với mắt thường, tác dụng duy nhất là làm nền trắng trông sạch hơn, bớt ngả vàng. Bản thân chất đó gần như vô hình.
Câu hỏi lô này có pha chất tẩy quang hay không không thể trả lời dưới đèn huỳnh quang trắng hay đèn LED văn phòng. Phải có bức xạ nằm ngoài vùng nhìn thấy, đúng dải OBA hấp thụ mạnh nhất.
Nhiều tủ so màu có khoang UV cạnh D65, TL84, CWF và Illuminant A. Khoang thường bỏ trống vì không ai nhớ đặt tuýp thay, và một kênh kiểm tra gần như mất hẳn.
Cấu tạo tuýp Philips TL-D 36W BLB
BLB là blacklight blue. Bóng phát UV-A, lớp phủ bên trong giữ lại phần lớn ánh sáng nhìn thấy nên nhìn vào bóng chỉ thấy ánh tím mờ. Mẫu vì thế được soi chủ yếu bằng bức xạ 365 nm, không bị ánh trắng của bóng làm nhòe.
Bóng thuộc chuẩn TL-D, tức tuýp thẳng T8, hai đầu đui G13, công suất 36W. Tem in xuất xứ Made in Holland, kèm ký hiệu Hg cho biết bên trong có thủy ngân. Đây là bóng cho khoang UV của tủ so màu hoặc buồng UV phòng kiểm màu, không dùng để chiếu sáng.
| Thông số | Giá trị |
|---|---|
| Công suất | 36W |
| Chuẩn đèn | TL-D (T8), tuýp thẳng |
| Đui | G13 (hai chấu) |
| Bước sóng | UV-A, khoảng 365 nm |
| Công dụng | kiểm tra huỳnh quang, chất làm sáng quang học |
| Dùng cho | tủ so màu, phòng kiểm màu có khoang UV |
Dấu vết phụ gia hiện ra dưới 365 nm
Dưới 365 nm, màng PE trong suốt có thể hiện quầng xanh nhạt nếu có OBA bù độ vàng của hạt tái chế. Vải kỹ thuật phủ PU lộ từng vệt sáng không đều, dấu hiệu chất làm sáng phân bố chưa đều.
- Hạt nguyên sinh và hạt tái chế lệch nhau rõ nhất ở kênh này, dù máy đo màu báo gần trùng.
- Tem nhãn phát sáng xanh trắng, còn lớp mực bảo vệ thì tối đi, thấy rõ ranh giới hai vùng in.
- Keo dán và phụ gia chống trượt đôi khi phát sáng do tạp chất, không phải do OBA thêm có chủ ý.
Phát sáng chỉ là dấu hiệu có chất hấp thụ tia UV rồi nhả lại ánh xanh; nó không cho biết đó là chất gì, hàm lượng bao nhiêu.
Năm nhóm vật liệu nên đưa vào khoang UV
Hạt nhựa và màng mỏng là chỗ dễ lệch nhất: đặt một viên nguyên sinh cạnh một viên tái chế là thấy ngay, dù máy đo màu báo gần như một.
Vải kỹ thuật gồm vải lót, vải phủ, sợi dệt công nghiệp. Vải trắng có OBA sáng lên rất nhanh, còn vải nhuộm đậm gần như không đổi.
Sơn trắng bóng, verni bảo vệ, lớp lót trên kim loại cũng thường chứa chất làm sáng.
Bao bì giấy dùng OBA rất phổ biến: giấy kraft trắng, bìa carton in offset, giấy lót trong hộp. So giấy ruột với giấy bìa sẽ thấy hai bề mặt sáng khác nhau.
Cuối cùng là hàng nhái. Tem bảo vệ, mực in bao bì, nhãn phụ dán thêm thường dùng mực huỳnh quang khác mực gốc, và dưới đèn UV chỗ đó lộ ra như vết loang.
Cách soi mẫu để kết quả không nhiễu
- Đặt mẫu trong khoang kín, không để ánh phòng lọt vào; ánh trắng lọt vào làm mất hiệu ứng phát sáng.
- Bật bóng vài phút trước khi xem, chờ nguồn sáng ổn định rồi mới đưa mẫu vào.
- Giữ mẫu cùng khoảng cách và cùng góc với bóng; nghiêng mẫu sẽ đổi cường độ sáng.
- Chỉ soi trong khoang thiết bị, không nhìn trực tiếp vào bóng đang sáng.
Luôn kèm một mẫu đối chứng đã biết có OBA; khi mẫu đó không còn sáng rõ thì cần xem lại khoang đèn.
Ba chỗ dễ kết luận sai
Thứ nhất là dùng bóng UV để so màu thay D65. Không được. Bóng chỉ phát UV-A, thiếu phần ánh sáng nhìn thấy cần cho việc chấm màu; nó là kênh bổ sung cạnh D65 trong cùng tủ.
Thứ hai là cho rằng bóng còn sáng là còn dùng được. Ánh tím vẫn nhìn thấy bằng mắt, nhưng lượng UV-A phát ra có thể đã giảm. Kiểm tra bằng mẫu đối chứng đáng tin hơn là nhìn vào bóng.
Thứ ba là thấy phát sáng là kết luận có OBA. Dấu tay, dầu máy, keo dán, bột chống dính đều có thể phát sáng. Cần đối chiếu vị trí phát sáng với cấu trúc vật liệu trước khi kết luận.
Kết luận
Với nhựa và vải kỹ thuật, kênh UV là chỗ duy nhất nhìn được phụ gia phát sáng; bóng Philips TL-D 36W BLB lắp đúng khoang sẽ trả lại kênh kiểm tra đó. Cứ gửi ảnh tem bóng và khoang đèn, bộ phận kỹ thuật sẽ đối chiếu đui G13 trước khi báo giá.
CÔNG TY TNHH CÔNG NGHỆ DỊCH VỤ GIA HUY
Số 1, Đường N5 (Khu nhà vườn liền kề Ba Son), Khu phố Phước Hiệp, Phường Long Phước, TP Hồ Chí Minh, Việt Nam
Nguyễn Vũ Gia Huy – 090 819 5875
Email: congnghegiahuy@gmail.com
